Trong nhiều cuộc gặp trong khu vực, tiếng Anh được dùng làm ngôn ngữ chung dù không bên nào có nó là tiếng mẹ đẻ. Tình huống này có những đặc điểm riêng mà nếu biết thì bạn giao tiếp hiệu quả hơn nhiều.
- Khi không ai là người bản ngữ, chuẩn mực thực tế là hiểu nhau chứ không phải nói đúng chuẩn.
- Mỗi bên mang theo âm sắc và cách diễn đạt của tiếng mẹ đẻ mình.
- Nói rõ và chậm quan trọng hơn nói hay và nhanh.
- Xác nhận lại là thói quen cần thiết chứ không phải dấu hiệu yếu kém.
Bốn đặc điểm của tình huống này
Bốn đặc điểm dưới đây định hình cách giao tiếp trong khu vực. Đặc điểm thứ nhất đáng nói nhất về mặt tâm lý: khi biết rằng mọi người đều đang dùng ngôn ngữ thứ hai, phần lớn người tham gia trở nên kiên nhẫn hơn và sẵn sàng làm rõ hơn — đây là môi trường dễ chịu hơn nhiều so với khi bạn nói với người bản ngữ.
Nói thế nào cho hiệu quả
Bốn điều chỉnh dưới đây làm cuộc trao đổi trôi hơn hẳn. Điều chỉnh thứ ba quan trọng hơn nhiều người nghĩ: thành ngữ và cách nói bóng gần như không chuyển được giữa những người dùng ngôn ngữ thứ hai, vì mỗi người học chúng ở mức độ khác nhau — dùng chúng thường làm người nghe mất mạch chứ không làm câu nói hay hơn.
Nghe thế nào cho theo kịp
Bốn cách dưới đây giúp phần nghe. Cách thứ nhất là thứ nhiều người không nhận ra: tai quen với một âm sắc cụ thể khá nhanh, nên sau vài buổi làm việc với cùng một người bạn sẽ thấy dễ nghe hơn hẳn — và điều đó không có nghĩa là trình độ chung của bạn đã tăng.
Sai lầm thường gặp
- Cố dùng cách nói phức tạp để tỏ ra thành thạo, khiến người nghe mất mạch.
- Ngại hỏi lại vì sợ bị đánh giá, trong khi ai trong phòng cũng đang dùng ngôn ngữ thứ hai.
- Kết luận mình nghe kém sau buổi đầu, chưa cho tai thời gian quen với âm sắc mới.
Câu hỏi thường gặp
Phát âm chưa chuẩn có ảnh hưởng nhiều không?
Trong bối cảnh này thì độ rõ quan trọng hơn độ chuẩn. Điều đáng chú ý là những âm mà nếu phát sai sẽ khiến từ bị hiểu thành từ khác, còn khác biệt về âm sắc thì thường được chấp nhận.
Có nên học một giọng chuẩn cụ thể không?
Học theo một giọng nhất quán giúp bạn có mẫu để bám, nhưng đừng đặt mục tiêu nói giống hệt. Quan trọng hơn là bạn nghe được nhiều giọng khác nhau, vì đó là điều bạn sẽ gặp trong thực tế.
Nói chậm có bị coi là kém tự tin không?
Ngược lại, trong bối cảnh này thì nói rõ và chậm được đánh giá là chuyên nghiệp vì nó cho thấy bạn quan tâm tới việc người khác hiểu được. Nói nhanh mà không ai theo kịp mới là vấn đề.
Nên làm gì khi hai bên đều không hiểu nhau?
Chuyển sang viết ra, dùng con số và hình ảnh, hoặc diễn đạt lại bằng những từ đơn giản hơn. Đây là tình huống bình thường và không phải lỗi của ai.